وقتی زن، چهره دلیری یک ملت شد

«روزهایی بود که عنصر دلیری مردمان این مرز و بوم با مردانش شناخته می‌شد؛ اما اینک بانوان در بعضی از عرصه‌های حضور دلیرانه، از مردان سبقت می‌گیرند.»
این جمله را نباید در حد یک تمجید از زنان خواند. اگر قرار باشد پیام رهبر انقلاب درباره «زنان دلیر» تبیین شود، باید از همین نقطه آغاز کرد: چه اتفاقی افتاده که در توصیف دلیری یک ملت، زن از حاشیه روایت به متن آن آمده است؟
سال‌ها وقتی از دلاوری، مقاومت و ایستادگی حرف می‌زدیم، تصویر غالب، تصویر مردی بود که در خط مقدم ایستاده است. زن در این روایت بیشتر در پشت صحنه دیده می‌شد؛ مادری که فرزندش را بدرقه می‌کند، همسری که چشم‌انتظار می‌ماند یا خانواده‌ای که رنج جنگ را تحمل می‌کند.
این تصویر البته بخشی از واقعیت بود، اما همه واقعیت نبود. پیام تازه، نقطه دیگری را برجسته می‌کند: زن فقط تحمل‌کننده حوادث بزرگ نیست؛ می‌تواند یکی از سازندگان صحنه باشد.
در متن پیام نیز پیش از این عبارت، از حضور مسئولانه و پرشور مردم، اعلام آمادگی اقشار مختلف و مشارکت گسترده آنان در میدان سخن گفته شده و سپس زنان در میان همین روایت عمومی، به‌عنوان گروهی معرفی می‌شوند که در بعضی عرصه‌ها حتی از مردان سبقت گرفته‌اند.
اینجاست که باید مکث کرد.

دلیری یعنی چه؟
اگر دلیری را با «نترسیدن» یکی بگیریم، بخش مهمی از ماجرا را از دست داده‌ایم. آدم دلیر لزوماً آدم بی‌ترسی نیست. اتفاقاً ممکن است بترسد، نگران باشد، عزیزانی برای از دست دادن داشته باشد و خطر را بهتر از دیگران بشناسد؛ اما اجازه ندهد ترس، او را از مسئولیتی که برای خود شناخته است کنار بزند.
پس دلیری را می‌توان بیش از آنکه یک ویژگی جسمانی دانست، یک انتخاب در موقعیت دشوار دانست.
و اینجاست که مفهوم «زن دلیر» از کلیشه‌های رایج فاصله می‌گیرد. زن برای دلیر بودن لازم نیست شبیه مرد شود.

زن دلیر، نسخه زنانه مرد دلیر نیست
شاید یکی از اشتباهات ما در روایت زنان همین باشد که هر وقت می‌خواهیم از قدرت و شجاعت آنها حرف بزنیم، آنها را با معیارهای از پیش ساخته‌شده مردانه اندازه می‌گیریم.
زن اگر وارد میدان نظامی شود، شجاع است؛ اگر مسئولیتی رسمی بپذیرد، اثرگذار است؛ اگر در یک موقعیت سخت تصمیم بزرگی بگیرد، قهرمان است.
اما اگر همان زن، در سکوت خانه بار یک بحران را به دوش بکشد، خانواده را سرپا نگه دارد، فرزندش را آرام کند، در محله‌اش مسئولیت بپذیرد، به کمک دیگران برود یا در یک موقعیت دشوار اجتماعی کنار مردم بایستد، آیا اینها از جنس دلیری نیست؟
اتفاقاً تعبیر «بعضی از عرصه‌های حضور دلیرانه» این امکان را به ما می‌دهد که دلیری را وسیع‌تر ببینیم. همه میدان‌ها خاکریز ندارند. بعضی میدان‌ها خانه‌اند، بعضی محله، بعضی فضای اجتماعی و بعضی حتی یک تصمیم شخصی که می‌تواند سرنوشت یک خانواده را تغییر دهد.

آنچه تغییر کرده، فقط میزان حضور زنان نیست
اگر بخواهیم عبارت «از مردان سبقت می‌گیرند» را درست بفهمیم، نباید آن را به یک مسابقه میان زن و مرد تقلیل دهیم. قرار نیست ثابت کنیم زنان از مردان شجاع‌ترند یا مردان از زنان. نکته مهم‌تر است:
زمانی دلیری جامعه ایرانی عمدتاً با چهره مردان شناخته می‌شد؛ امروز برای روایت بخشی از این دلیری، ناچاریم زن را هم در مرکز قاب قرار دهیم.

زنِ دلیر، زنِ قربانی نیست
رسانه‌ها معمولاً وقتی سراغ زنان در بحران می‌روند، یکی از دو تصویر را پررنگ می‌کنند: زن قربانی یا زن قهرمان. هر دو تصویر اگر مطلق شوند، مسئله‌سازند.
زن دلیر الزاماً کسی نیست که یک اتفاق خارق‌العاده رقم زده باشد. ممکن است یک زن معمولی باشد که در یک موقعیت معمولی، تصمیمی دشوار گرفته است. دلیری او شاید در قاب عکس دیده نشود.
ممکن است هیچ مدالی نگیرد و نامش در هیچ فهرستی ثبت نشود. اما جامعه‌ای که می‌خواهد مفهوم «زن دلیر» را بفهمد، باید همین جزئیات را ببیند. چون دلیری همیشه با یک صحنه بزرگ و پرهیجان اتفاق نمی‌افتد. گاهی دلیری یعنی ماندن وقتی رفتن آسان‌تر است. گاهی یعنی مسئولیت پذیرفتن وقتی می‌توانی کنار بایستی. گاهی یعنی امید دادن وقتی خودت هم خسته‌ای و گاهی یعنی وارد میدانی شدن که پیش‌تر تصور می‌شد فقط جای مردان است.

محدث تک فلاح

حتی اگر یک درصد احتمال موفقیت وجود داره، تلاش کن!

گاهی تو سخت‌ترین شرایط زندگی، وقتی همه چیز غیرممکن به نظر می‌رسه، همون «یک درصد» امیدی که تو دلت روشنه، برای ساختن آینده کافیه. قرار نیست همه‌ی مسیر رو از قبل ببینی؛ فقط کافیه جوونه‌ی تلاش رو تو دل سختی‌ها بکاری.

به نظر شما آدم چطور می‌تونه تو سخت‌ترین روزها امیدش رو حفظ کنه؟

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم:

سه چیز است كه در هر كس باشد منافق است اگر چه روزه دارد و نماز بخواند و حج و عمره كند و بگويد من مسلمانم، كسى كه هنگام سخن گفتن دروغ بگويد و وقتى كه وعده دهد تخلف نمايد و چون امانت بگيرد، خيانت نمايد.

نهج الفصاحه ص۴۲۲،ح ۱۲۸۰

امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام :

بپرهيز از خلف وعده كه آن موجب نفرت خدا و مردم از تو مى شود.

نهج البلاغه(صبحی صالح) نامه۵۳،ص۴۴۴

حضرت علی علیه‌السلام می فرماید:

«لَا تُنالُ الصَّحَّةُ إلّا بِالهِمَّة»

سلامتی جز با همت به‌دست نمی‌آید.

حضرت علی علیه‌السلام
با این بیان اشاره دارند
که سلامت جسم و روح
نتیجه‌ی فعالیت
اراده و تلاش انسان است

بدون همت و اهتمام
بدن و روان دچار سستی و ضعف
خواهد شد
‌

«خاموش نکردن موتور زندگی در دلِ استرس»
«رسیدگی به بُعد معنوی»
‌
ارتباط با خدا

تقویت توحید:
یعنی در حوادث زندگی، دست خدا را ببینیم.
اگر معتقد باشیم قدرت مطلق دست اوست، دیگر از کسی نمی‌ترسیم.
اگر بدانیم رزق و روزی و عزت فقط دست اوست، دیگر جلوی دیگران گردن کج نمی‌کنیم.
وقتی بفهمیم تمام جهان تحت کنترل یک قدرت حکیم و مهربان است، اضطرابِ «چه خواهد شد» از بین می‌رود.

نماز با حضور قلب:
نه فقط انجام فیزیکی، بلکه سعی در درک معنا و سخن گفتن با خدا.

تلاوت قرآن همراه تدبّر:
مطالعه روزانه حتی چند آیه با تأمل در معنا و تطبیق آن با زندگی روزمره.

دعا و مناجات شخصی:
گفتگو صادقانه با خدا، بدون تکلّف؛ شبیه حرف زدن با نزدیک‌ترین دوست
دعاهای صحیفه سجادیه
‌
ترک آلودگی‌های روح:
پرهیز از غیبت، دروغ، حسادت، و خودبینی.

کنترل زبان و نگاه:
چون بیشتر آلودگی‌های درونی از این دو دروازه وارد می‌شوند.

توبه و بازگشت روزانه:
حتی اگر خطا کردی، شب همان روز اعتراف به خدا و تصمیم برای جبران باعث پالایش درون می‌شود.
‌